TERUGBLIK 15 JAAR LOGISTIEK MANAGEMENT

"Mijn scriptie is nu werkelijkheid"

Op verschillende niveaus verzorgt evofenedex allerlei cursussen en opleidingen voor medewerkers van bedrijven. Een van die opleidingen, Logistiek Management, bestaat vijftien jaar. Een goed moment om eens te kijken hoe de logistiek de afgelopen jaren is veranderd.

Veranderend speelveld

Docenten van exofenedex leiden inmiddels vijftien jaar medewerkers van bedrijven op tot logistiek manager tijdens de opleiding Logistiek Management (LM). Willem van Dommelen (foto rechts), manager Logistiek, Kwaliteit en Milieu bij kabelleverancier Jobarco in Benthuizen, is een deelnemer van het eerste uur. Hij deed de opleiding LM vijftien jaar geleden, maar de kennis die hij er opdeed is nog steeds heel actueel. “De logistiek zelf is niet veel veranderd, het gaat nog steeds over inslag, opslag en uitslag. Echter, het speelveld waarin de logistiek opereert is wel danig aan veranderingen onderhevig. Het wegennet is inmiddels dichtgeslibd en daardoor spelen kosten en milieuvervuiling een andere rol dan zij vroeger deden.”


Hij is vooral te spreken over de module Supply Chain Management in het tweede deel van de opleiding, omdat daarin veel goede ideeën worden besproken. “Wel is de praktijk vaak toch net even anders. Supply Chain Management vraagt overleg van de diverse partners in de keten, maar als puntje bij paaltje komt, zijn veel partijen bang dat zij hiermee concurrenten een kijkje in de keuken geven”, aldus Van Dommelen. “De logistiek manager is vaak een voorstander van transparantie, maar commercieel ligt dit meestal gevoeliger.”

Veeleisende klant

Rick Balk (foto links), in het voorjaar afgestudeerd, herkent zich in de mening van zijn voorganger. Balk werkt als logistiek manager bij Acces World in Rotterdam. “Voor de werkzaamheden die ik uitvoer, komt de kennis van de opleiding uitstekend van pas. Ik gebruik mijn praktische én theoretische kennis.”


Een van de belangrijkste zaken die volgens beide managers in de afgelopen jaren is veranderd, is de verwachting van de klant dat er veel meer ‘customized’ wordt geleverd. De scriptie van Van Dommelen ging over ‘vandaag bestellen, morgen leveren!’. “Voor B2C is dit nu de gewoonste zaak van de wereld, maar twaalf jaar geleden was dat bij B2B nog niet het geval”, zegt hij.

“Jobarco was de eerste in zijn branche die dit deed en het ook waarmaakte. Het is erg leuk om te zien dat de scriptie die ik toen schreef om de opleiding af te ronden, nu de gewoonste zaak van de wereld is geworden. Ook hebben we het logistiek proces aangepast: het door de klant bestelde product wordt in ons magazijn al helemaal verzorgd naar zijn of haar wensen: klantspecifieke labels en verpakking, alle lengtes op maat, we stickeren, assembleren en keuren de kabels op verzoek van de klant etcetera. Iedereen heeft tegenwoordig dezelfde prijs en op internet is alles te vinden, daar troef je je concurrent niet mee af. Dus wat doe je? Je moet je klant ontzorgen. Dat is denk ik wel de allergrootste verandering geweest, ook voor ons.”


Balk beaamt dit volmondig: “Je ziet dat klanten steeds veeleisender worden bij het aanleveren of op- of overslaan van goederen. Bij Access World gaan wij daar altijd wel in mee, want als wij het niet doen, doet een ander het. Dat is het spelletje dat al jaren wordt gespeeld. Volgens mij zeiden ze jaren geleden dat je op een bepaalde dag moest leveren en nu moet je al in een bepaald tijdslot leveren met alle extra eisen van dien.”

"Iedereen heeft tegenwoordig dezelfde prijs en op internet is alles te vinden, daar troef je je concurrent niet mee af. Dus wat doe je? Je moet je klant ontzorgen."

Veranderingen

Jan Snippe (foto links), al twaalf jaar docent bij de opleiding, ziet dat een veranderde maatschappij in de afgelopen jaren zijn invloed heeft gehad op de opleiding Logistiek Management. “Op het gebied van Supply Chain Management is de rol van internet zeer groot geworden. Trendwatchers worden steeds belangrijker. Daarom leren we deelnemers nu om meer bezig te zijn met wat er om hen heen gebeurt. Ze worden nu veel meer dan vroeger getraind op flexibiliteit en aanpassingsvermogen. Als je als logistiek manager niet over deze eigenschappen beschikt, wordt het lastig om je staande te houden.”


Een ander onderwerp dat steeds belangrijker is geworden is duurzaamheid. Snippe: “Er wordt nu niet meer alleen gekeken naar dekwaliteit van het product of het proces, maar ook naar de invloed die producten en processen hebben op hun omgeving. Als het maken van producten schadelijk is, is het dan nog wel een goed product?” Balk werkt nog relatief kort in de logistiek, maar voor hem is aandacht voor duurzaamheid de gewoonste zaak van de wereld, hij weet niet anders.

Ook Jobarco, de werkgever van Van Dommelen, is er bewust mee bezig. De magazijnen voldoen aan strenge duurzaamheidseisen. “Wij zijn van één grote afvalstroom naar zestien gesorteerde afvalstromen gegaan die elk hun weg in de maatschappij vinden. Van onze haspels worden bijvoorbeeld klokken, tafels en wijnrekken gemaakt”, vertelt Van Bommelen trots. “Ook is het opslagmagazijn aanzienlijk kouder dan het magazijn waar de medewerkers werken en hebben we overal bewegingsgestuurde lampen.” In de loop der tijd is de opleiding van klassikaal onderwijs naar het werken in workshops gegaan. De lessen zijn nu meer gericht op cases en praktijkvoorbeelden. Studeren doen cursisten thuis. Balk vond dat erg prettig: “Iedere cursist neemt een voorbeeld mee van zijn bedrijf en daarmee ga je aan de slag. De theorie kun je toepassen op de praktijk, wat het een stuk duidelijker en tastbaarder maakt. Dat is in mijn ogen de ideale mix die je nodig hebt in de logistiek.”


Integreren

Ook de opleiding Manager Customs and Trade Affairs (MCTA) van evofenedex bestaat al lange tijd. Omdat er raakvlakken zijn met de opleiding LM, zitten de cursisten een deel van de opleidingen bij elkaar voor het maken van hun afstudeerscriptie. Jörg Bruijn (foto onder) volgde MCTA. Hij werkt nu al bijna tien jaar als Excise Services Manager bij Nedcargo Logistics in Waddinxveen en is daar verantwoordelijk voor alles wat met accijnzen te maken heeft.

Hij heeft daarom veel van doen met de Belastingdienst en douane. Hij schreef de scriptie ‘Borgstelling en contraborg binnen een Accijns Goederen Plaats’. “Toen ik de scriptie vorig jaar schreef, zaten daar ook twee cursisten van Logistiek Management bij. Door zo’n gemêleerd gezelschap van cursisten en hun praktijkvoorbeelden krijg je meer inzicht in de complexe en steeds belangrijker wordende wereld van douane en trade compliance. Ik hoorde wel van hen dat er in hun opleiding maar weinig gedaan wordt aan douane, terwijl die twee juist veel verbinding met elkaar hebben. Ik kan geen logistieke dienstverlening van of naar het buitenland leveren zonder dat ik daar douane achter heb zitten.


De twee opleidingen zouden eigenlijk nog iets meer gecombineerd moeten worden, meer integreren.” Balk herkent zich in de mening van Bruijn en ook docent Snippe beaamt dit: “Naast aandacht voor douane zou ik ook een module over leidinggeven aanmoedigen. Logistiek managers geven tenslotte ook leiding aan afdelingen waar planners en declaranten werken.”

Jörg Bruijn, Excise Services Manager bij Nedcargo Logistics in Waddinxveen