Interview met keynote Ben Rogmans

Coronacrisis heeft blijvende impact op arbeidsmarkt

De eerste berichten over reorganisaties ten gevolge van de komst van het coronavirus zijn de afgelopen maanden al verschenen en dat is voorlopig nog niet voorbij, verwacht arbeidsmarktdeskundige en keynote-spreker op het online arbeidsmarktevenement Mens&werk in de logistiek Ben Rogmans. Toch moeten we niet al te veel somberen, vindt hij. “Heel veel draait gewoon door.”

De komst van het coronavirus heeft een enorme impact op de arbeidsmarkt. Sommige bedrijven staan onder druk en hebben moeite het hoofd boven water te houden, maar heel veel draait gewoon door, ook in de anderhalvemetereconomie. Volgens arbeidsmarktdeskundige Ben Rogmans komt er zeker nog een klap, maar moeten we ook niet al te somber zijn. Rogmans is directeur van arbeidsmarktkansen.nl en Intelligence Group en schrijver van diverse boeken over de arbeidsmarkt. Zijn bedrijf monitort alle data op het gebied van de arbeidsmarkt, om ontwikkelingen te kunnen duiden om bedrijven en recruiters te helpen de juiste mensen te vinden. Ook brengt het bedrijf in kaart welke beroepsgroepen de komende jaren groeien en krimpen. De gevolgen van de komst van het coronavirus zorgden ervoor dat dat speelveld snel veranderde. “Normaliter updaten wij onze data elke drie maanden, maar tijdens de coronacrisis hebben we dat vaker gedaan.”

Onzeker

Nu het eerste stof is neergedaald, wordt er wel een patroon zichtbaar, aldus Rogmans. “Voor enkele beroepsgroepen kunnen wij nu geen betrouwbaar profiel samenstellen, omdat de gegevens onzeker zijn. Denk bijvoorbeeld aan de evenementensector, de culturele sector, het toerisme en een aantal beroepen in de luchtvaart.” Toch is dat geen reden om erg pessimistisch te zijn, stelt hij. “Dit gaat om een relatief klein percentage van de beroepsbevolking die door de regels vanwege het coronavirus niet kunnen werken. Maar onderwijs, zorg, ICT en ook de logistiek draaien grotendeels gewoon door.”

“In een magazijn kun je met een drone twintig keer sneller alles inventariseren, maar als er een drone vliegt, mogen er geen mensen aan het werk zijn.”

Toch verwacht Rogmans dat we de komende maanden meer gaan horen over grote reorganisaties en ontslaggolven. “Binnenkort loopt het tweede steunpakket van de overheid af, de NOW 2-regeling. De afgelopen tijd zijn 2,6 miljoen werkenden geholpen met deze regeling. Plannen voor de lange termijn worden naar voren gehaald, zoals banken die overgaan tot het sluiten van kantoren. Maar ook retailzaken krijgen het zwaar, nu er nog minder mensen door de winkelstraten lopen.” De afgelopen maanden liepen ook de kantoorpanden leeg en werd thuiswerken de norm. “De verwachting is dat dat blijft”, zegt Rogmans. “De gevolgen daarvan zijn te zien op de weg. Er zijn minder files.”

Verschuivingen

Voor de logistiek voorziet Rogmans geen grote bedreigingen, maar wel verschuivingen. “In 2007 dachten we dat we in 2020 met zelfrijdende auto’s pakketten zouden bezorgen. Dat gaat ook wel gebeuren, maar niet zo snel als toen werd gedacht. Door de crisis zal de export wat terugvallen, maar het aantal bestellingen dat thuis moet worden bezorgd, stijgt. De vraag naar mensen in de logistiek zal naar verwachting niet afnemen, vooral in de magazijnen is nog vraag naar mensen.” Een ander gevolg van de coronacrisis is de versnelde automatisering en digitalisering. Rogmans: “Je ziet daar dat de regelgeving knelt. In een magazijn kun je met een drone twintig keer sneller alles inventariseren, maar als er een drone vliegt, mogen er geen mensen aan het werk zijn. In de toekomst, wanneer orderpickers en heftrucks zijn gerobotiseerd, is dat geen probleem meer. En heftruckchauffeurs kunnen aan de slag als dronepiloot. Daar is ontzettend veel vraag naar, denk maar aan inspecties aan installaties in de Botlek, het vervoer van organen of het maken van trouwreportages. Uitzendbureau Manpower zocht uit welke vaardigheden een dronepiloot moet hebben en zij kwamen uit bij de vaardigheden van een heftruckchauffeur. Die is ook bezig met ruimtelijk inzicht en veiligheid en hij is gewend om te werken met hendels. Een eerste certificaat voor dronepiloot halen duurt een dag.”

Hervorming

Om uit de crisis te komen, zou een goede arbeidsmarkthervorming noodzakelijk zijn volgens Rogmans. “Het verschil tussen vast en flex is te groot en de regels zijn te ingewikkeld voor werkgevers. Elke maatregel die wordt ingevoerd, heeft invloed op nog twintig andere regels. Als werkgever ben je meer bezig met regels dan ondernemen.” Rogmans pleit voor het Deense model. “Daar krijg het overgrote deel een vast contract, maar is het ook makkelijker om mensen te ontslaan. Die krijgen vervolgens tien maanden lang een hoge uitkering en omscholing aangeboden. Daardoor is de langdurige werkloosheid daar erg laag.” Een vast contract geeft werknemers meer zekerheid en toegang tot allerlei regelingen. Rogmans: “Denk onder meer aan het verkrijgen van een hypotheek, toegang tot pensioen, arbeidsongeschiktheidsverzekeringen en doorbetaling bij ziekte. Dat zijn de belangrijkste zekerheden uit ons sociale stelsel en een groeiend deel van de bevolking heeft daar nu slecht toegang toe.”

“Het verschil tussen vast en flex is te groot”

Wereldreis

De huidige riante afvloeiingsregelingen zijn in de ogen van Rogmans slecht. “Hoe beter het sociaal plan, hoe funester dat is voor de mensen. Wie twee maanden salaris meekrijgt, gaat meteen aan de slag om weer werk te vinden. Krijgen ze twaalf maanden mee, dan gaan ze eerst op wereldreis en de schutting verven. En als ze dan weer gaan solliciteren, komen ze erachter dat niemand op ze zit te wachten.”

Vond je dit een leuk artikel?

Deel het met je collega's!