Balans voor handel

23-10-2019 De recente handelsconflicten en de brexit drukken ons met de neus op het feit dat wereldwijde vrijhandel heel kwetsbaar is. Daar waar we de voordelen van vrijhandel bepleiten moeten we ook inzien dat we vaak met ons eigen gedrag ongewild ook de oorzaak van de tegenbewegingen zijn.

Samenwerken leidt tot win-win, dat geldt voor horizontale samenwerking, voor ketensamenwerking en voor internationale handel. Om dat echt goed te begrijpen, is het goed om terug te gaan naar het onderliggende gedachtengoed. Voor vrijhandel is dat Ricardo’s wet van de comparatieve voordelen. In de meest simpele vorm worden daarin twee situaties met elkaar vergeleken. In de eerste situatie produceren twee verschillende landen geheel onafhankelijk van elkaar elk twee producten. In de tweede situatie produceert elk land ieder slechts één product (namelijk dat waar het verhoudingsgewijs het best in is) en ruilt dit gedeeltelijk tegen het product dat het andere land produceert. Omdat ieder land alleen dat doet waar het het best in is, leidt dit tot een situatie waarin uiteindelijk beide landen meer hebben van beide producten.


Vermaledijde handelstarieven

Dit basisprincipe wordt breed omarmd in de wereld; organisaties, regio’s en landen specialiseren zich en profiteren van de handel. En inderdaad is daarmee de welvaart in de wereld over de afgelopen decennia enorm toegenomen. Prachtig dus. Maar hoe kan het dan dat de vermaledijde handelstarieven toch weer de kop op steken, dat mensen voor de brexit hebben gestemd, en dat antiglobalisme en populisme onder het mom van ‘eigen land eerst’ zo enorm in opkomst zijn?


Schaduwkanten

Het antwoord ligt verborgen in de schaduwkanten van Ricardo’s model. Als een land zich specialiseert in één product, wordt het andere afgestoten en dat is op de korte termijn zeer pijnlijk voor mensen die in die industrie werkzaam waren. Bovendien worden we steeds afhankelijker van dat andere land en is er minder grip op de eigen situatie. En het verlies van autonomie voelt niet goed. Kortom, op macroniveau wordt ‘de koek’ onmiskenbaar groter maar op microniveau krijgt lang niet iedereen een groter stuk. De verschillende statistieken tonen inderdaad ook aan dat de ongelijkheid alleen maar toeneemt.


Win-win

Echter, voor het slagen van samenwerking op lange termijn is win-win op alle niveaus een cruciale voorwaarde. Dit betekent dat organisaties die profiteren van handel ook de plicht hebben om de boel in balans te houden. Dat lijkt niets nieuws; kwestie van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Maar helaas lang niet altijd de dagelijkse praktijk.

Ontvang het laatste nieuws over supply chain management,
meld je aan v
oor de SCM-update